Jak powinna wyglądać strona internetowa biblioteki?

Najpierw trzeba ustalić, po co użytkownik wchodzi na stronę

W przypadku biblioteki większość odwiedzin ma bardzo konkretny cel. Czytelnik chce sprawdzić godziny otwarcia, znaleźć numer telefonu, przejść do katalogu, przedłużyć książkę, zobaczyć wydarzenia albo dowiedzieć się, jak zapisać się do biblioteki. Jeżeli te informacje wymagają przeklikiwania kilku ekranów, strona nie wykonuje swojej podstawowej pracy.

Dlatego projekt warto zacząć nie od wyboru szablonu, lecz od listy najczęstszych zadań użytkownika. Dopiero potem układa się menu, stronę główną i poszczególne sekcje.

Strona główna powinna prowadzić, a nie opowiadać wszystkiego naraz

Na stronie głównej dobrze sprawdzają się czytelne wejścia do kilku najważniejszych obszarów: katalogu, aktualności, wydarzeń, godzin otwarcia i kontaktu. Aktualne komunikaty powinny być widoczne od razu, zwłaszcza gdy zmieniają się godziny pracy albo filia jest czasowo nieczynna.

Nie trzeba natomiast umieszczać na pierwszym ekranie pełnej historii biblioteki, kilkunastu banerów, wszystkich projektów i całej struktury organizacyjnej. Te informacje mogą mieć własne podstrony. Strona główna ma przede wszystkim pomóc użytkownikowi wybrać właściwą drogę.

Katalog online musi być łatwy do znalezienia

Dla wielu czytelników najważniejszą funkcją strony jest przejście do katalogu bibliotecznego. Link do katalogu powinien być jednoznacznie nazwany i widoczny zarówno na komputerze, jak i na telefonie. Użytkownik nie powinien zgadywać, czy „system biblioteczny”, „OPAC” albo logo dostawcy prowadzi do miejsca, w którym można wyszukać książkę.

Jeżeli system pozwala na logowanie, rezerwowanie, zamawianie lub przedłużanie wypożyczeń, warto krótko wyjaśnić te funkcje na stronie biblioteki. Dobrze przygotowana instrukcja ogranicza liczbę telefonów z pytaniami i pomaga osobom, które pierwszy raz korzystają z katalogu.

Aktualności i wydarzenia to dwa różne typy informacji

Biblioteka publikuje zapowiedzi spotkań, relacje, informacje organizacyjne, nowości książkowe i komunikaty. Jeżeli wszystko trafia do jednego długiego strumienia aktualności, ważne wydarzenia szybko znikają.

Warto więc rozdzielić bieżące wiadomości od kalendarza wydarzeń. Przy wydarzeniu powinny być od razu widoczne data, godzina, miejsce, zasady zapisów i grupa odbiorców. Po zakończeniu wydarzenie może automatycznie przejść do archiwum, zamiast pozostawać na stronie głównej jak nadal aktualna zapowiedź.

Godziny otwarcia i dane filii muszą mieć jedno źródło

Biblioteki często mają kilka filii, różne godziny pracy i okresowe zmiany. Warto przechowywać te dane w jednym miejscu i wyświetlać je w różnych częściach serwisu, zamiast wpisywać je ręcznie na kilku podstronach. Zmiana wykonana raz nie powinna wymagać później szukania pięciu kopii tej samej informacji.

Dostępność cyfrowa nie jest osobnym dodatkiem do strony

Czytelna hierarchia nagłówków, poprawne etykiety formularzy, widoczny fokus, odpowiedni kontrast, logiczna obsługa klawiaturą i teksty alternatywne zdjęć powinny być częścią projektu od początku. Naprawianie ich dopiero po uruchomieniu serwisu jest zwykle trudniejsze niż zbudowanie poprawnych wzorców od razu.

Trzeba też pamiętać, że dostępność zależy od późniejszej redakcji. Nawet poprawnie wykonana strona może szybko stracić jakość, jeśli kolejne artykuły otrzymują nieczytelne linki, obrazy bez opisów albo nagłówki używane wyłącznie do zmiany rozmiaru czcionki.

Zobacz także: jak sprawdzić dostępność cyfrową strony instytucji kultury →

Na telefonie nie może być „wersji okrojonej”

Duża część użytkowników sprawdza godziny, wydarzenia i kontakt właśnie na telefonie. Wszystkie podstawowe funkcje muszą więc działać również na małym ekranie. Dotyczy to nie tylko wyglądu, ale też formularzy, menu, tabel, dokumentów i elementów interaktywnych.

Najważniejszy test zaczyna się po wdrożeniu

Strona biblioteki jest narzędziem pracy. Jeśli dodanie wydarzenia wymaga pomocy wykonawcy, zmiana godzin otwarcia oznacza edycję kodu, a publikacja zdjęć za każdym razem rozwala układ strony, to nawet efektowny projekt szybko zacznie przeszkadzać.

Dlatego zaplecze powinno być możliwie proste, a najczęstsze czynności przewidywalne. Warto przygotować gotowe typy treści, pola na daty i miejsca, automatyczne archiwizowanie oraz krótkie instrukcje dla zespołu.

Co warto mieć na stronie biblioteki?

Najczęściej potrzebne są: katalog online, wyszukiwarka strony, czytelne godziny otwarcia wszystkich placówek, kalendarz wydarzeń, formularze zapisów, kontakt, informacje dla nowych czytelników, dokumenty i regulaminy oraz dobrze uporządkowane aktualności. Konkretna lista zależy jednak od sposobu pracy biblioteki.

Nie każda funkcja musi być osobnym rozszerzeniem. Często prostsze rozwiązanie jest trwalsze, łatwiejsze do aktualizacji i bardziej zrozumiałe dla pracowników.